Tôm càng xanh nước ngọt là cách gọi quen thuộc của loài Macrobrachium rosenbergii. Tuy nhiên, môi trường sống thay đổi theo giai đoạn: ấu trùng cần nước lợ để phát triển, còn sau khi chuyển sang hậu ấu trùng, tôm có thể được thuần về nước ngọt để ương và nuôi thương phẩm.
Vì vậy, không nên lấy độ mặn của bể ấu trùng làm thông số áp dụng cho ao nuôi. Green Tech tổng hợp 5 điểm dưới đây để bà con hiểu đúng sự khác nhau và trao đổi rõ hơn với trại giống trước khi nhận tôm càng.
1. Tôm càng xanh nước ngọt không sống một môi trường suốt vòng đời
Theo tài liệu FAO về sinh học tôm càng xanh, loài này trải qua các giai đoạn trứng, ấu trùng, hậu ấu trùng và trưởng thành. Nhu cầu nước của ấu trùng khác với tôm đã biến thái sang post.
- Ấu trùng: cần môi trường nước lợ, chưa phải giai đoạn giống để đưa thẳng vào ao nước ngọt.
- Hậu ấu trùng: thường được gọi là post hoặc PL; cần biết tình trạng thuần nước của lô trước khi nhận.
- Tôm giống lớn và tôm thương phẩm: được nuôi phổ biến trong hệ thống nước ngọt phù hợp.
Điểm quan trọng là hỏi đúng giai đoạn, không chỉ hỏi “tôm này là tôm nước ngọt hay nước mặn”. Bà con có thể đọc thêm cách hiểu ký hiệu PL và tuổi post để tránh nhầm tuổi với kích cỡ.
2. Nước lợ ở trại ương không phải yêu cầu độ mặn cho mọi ao
Hướng dẫn của SEAFDEC/AQD về tôm càng xanh mô tả việc dùng nước có độ mặn 12 ppt ở công đoạn ương ấu trùng. Đây là thông số của công đoạn cụ thể, không phải khuyến nghị bà con pha ao nuôi thương phẩm lên cùng mức đó.
Đơn vị ppt thường được ghi tương đương phần nghìn trong thực hành nuôi thủy sản; không đọc 12 ppt thành 12%. Khi trao đổi số đo, nên gửi cả đơn vị và ảnh màn hình thiết bị để hạn chế hiểu sai.
Với tôm càng xanh nước ngọt, cần tách hai câu hỏi: “ấu trùng được ương như thế nào?” và “lô giống giao hôm nay đã được thuần ở độ mặn bao nhiêu?”. Chỉ câu trả lời thứ hai mới phản ánh môi trường gần thời điểm giao nhận.
3. Nguồn nước ngọt vẫn cần được đánh giá chất lượng
Nước có độ mặn thấp chưa đủ để kết luận ao đã sẵn sàng. FAO về lựa chọn địa điểm nuôi tôm càng xanh nhấn mạnh chất lượng nguồn cấp và sự biến động theo thời gian.
Trước khi đặt tôm càng giống, bà con nên chuẩn bị các thông tin:
- Nguồn cấp là sông, kênh, giếng hay nước dự trữ; có bị ảnh hưởng mặn theo mùa hay không.
- Kết quả đo độ mặn, nhiệt độ, pH và oxy hòa tan, kèm ngày giờ đo.
- Khả năng chủ động cấp, thoát và trữ nước khi nguồn bên ngoài thay đổi.
- Nguy cơ nước thải hoặc hóa chất nông nghiệp đi vào khu vực lấy nước.
Không nên chỉ gửi một ảnh nước ao rồi yêu cầu kết luận phù hợp. Ảnh hỗ trợ mô tả hiện trạng, còn việc đánh giá cần số đo và thông tin thực tế tại ao.
4. Hỏi tình trạng thuần nước trước khi nhận tôm càng giống
Tài liệu FAO về ương và vận chuyển post tôm càng xanh đề cập việc hạn chế sốc khi chuyển giữa các điều kiện môi trường. Vì vậy, không nên mặc định mọi lô post đều sẵn sàng thả ngay vào cùng một nguồn nước.
Khi đặt tôm càng xanh nước ngọt, hãy thống nhất với bên cung cấp: giai đoạn và cỡ giống, độ mặn đang giữ tôm, điều kiện nước vận chuyển, thời gian giao dự kiến và người hướng dẫn tiếp nhận.
Đến ngày nhận, đối chiếu thông tin đó với nước tại ao hoặc bể ương. Nếu có chênh lệch đáng kể, cần phương án thuần phù hợp do kỹ thuật viên hướng dẫn. Không áp một thời gian thuần cố định cho mọi chuyến, cũng không tự thêm muối chỉ vì thấy tài liệu nhắc đến nước lợ.
5. Không quyết định chuyển đổi ao chỉ dựa vào độ mặn
Với hộ muốn chuyển từ đối tượng nuôi khác sang tôm càng xanh nước ngọt, câu hỏi cần giải quyết không chỉ là “tôm chịu được bao nhiêu phần nghìn?”. Kế hoạch còn phải xem xét nguồn nước cả vụ, điều kiện ao, kinh nghiệm chăm sóc, chi phí và đầu ra.
Bà con nên trao đổi phương án cụ thể với cán bộ kỹ thuật tại địa phương trước khi đầu tư. Tên dòng giống, giới tính đàn hoặc nơi sản xuất không thay thế việc đánh giá mô hình nuôi. Bài viết này không đưa ra một ngưỡng độ mặn đảm bảo thành công cho tất cả ao.
Câu hỏi thường gặp về tôm càng xanh nước ngọt
Tại sao tôm càng xanh được gọi là tôm nước ngọt nhưng ấu trùng cần nước lợ?
Vì tên gọi phản ánh môi trường sống quen thuộc ở giai đoạn sau biến thái và trưởng thành. Giai đoạn ấu trùng có nhu cầu môi trường khác; hai thông tin này không mâu thuẫn.
Giống sản xuất ở Ninh Thuận có bắt buộc nuôi trong nước lợ không?
Không thể suy ra môi trường nuôi chỉ từ địa danh sản xuất. Cần xác định đúng loài, giai đoạn, tình trạng thuần nước và điều kiện ao nhận giống. Thông tin về tôm càng giống Ninh Thuận Green Tech nên được đối chiếu với từng lô cụ thể.
Có nên lấy nước mặn pha ao trước khi đặt giống?
Không tự pha theo một con số đọc trên mạng. Trước hết hãy gửi kết quả đo nước và thông tin ao cho người phụ trách kỹ thuật để xác định có cần điều chỉnh hay không.
Trao đổi nhu cầu tôm càng giống với Green Tech
Khi liên hệ Green Tech – Tôm Giống Công Nghệ Xanh, bà con có thể gửi: khu vực nuôi, mô hình dự kiến, diện tích, nguồn nước, số đo độ mặn gần nhất và ngày muốn nhận giống. Những thông tin này giúp cuộc trao đổi đi đúng điều kiện thực tế hơn.
Điện thoại: 0904 344 003. Lịch cung ứng, cỡ giống và phương án giao nhận cần được xác nhận trực tiếp tại thời điểm đặt hàng.
Tóm lại: nuôi tôm càng xanh nước ngọt và sử dụng nước lợ trong ương ấu trùng là hai công đoạn khác nhau. Hiểu đúng giai đoạn, kiểm tra nguồn nước và thống nhất điều kiện giao nhận là những việc cần làm trước khi thả giống.
Nội dung tổng hợp kiến thức nền từ FAO và SEAFDEC/AQD, không thay thế khảo sát ao hoặc quy trình kỹ thuật dành riêng cho từng cơ sở.
